Overclocking basit anlamda bir bileşenin veya bileşenlerin üreticisi tarafından önerilen hızdan daha yüksek bir hızda çalıştırılmasını sağlamaktır.Overclocking konusunda akla ilk gelen soru''Acaba bu işlem güvenli mi ? '' Bu sorunun cevabı ise doğa kanunlarına karşı gelircesine sabit değildir.Yani bazı bilgisayar kullanıcıları bu işlemi güvenli olarak tanımlayabilirken bazıları ise hayır güvenli değil cevabını verebilir Genellikle bu konu hakkında ''Evet.Bu işlem güvelidir'' cevabına kimse inanmaz.Overclocking'in en baş belası sorunlardan biri olan aşırı ısınma herkezin gözünü korkutabilir.

Çünkü bu aslında çok basit bir işlemdir.Bu yazıda bu işlemin neden bu kadar basit olduğunu göreceğiz. Asıl bu riskleri göze almanızın sebebi ise bilgisayarınızı overclock etmek onun daha hızlı çalışmasını ve standart ayarlarından çok daha yüksek performans göstermesini sağlayacaktır.Bunun açıklaması ise bilgisayarınızda yüklü olan uygulamaların duyarlı olacağı , daha hızlı çalışacağı özellikle işlemci yoğun işlemlerin daha hızlı çalışacağı şeklindedir.Eğer olaya spesifik bakacak olursak ve Pentium 133 MHz işlemciyi 200 MHz hızına overclock ettiğimizde bilgisayarınızın hızı iki katına çıkar hemde hiç bir ek maliyet gerektirmeksizin .Tabii ki burada tek bir soğutucu fanının bilgisayarın içindeki parçaları yeterince soğuttuğunu varsayarsak.Ayrıca bu işlemi gerçekleştirmek sanılanın aksine oldukça kolaydır.

Bunun için elektrik konnektörü denilen (genellikle Jumper olarak bilinir) bir kaç parçanın yerini değiştirmek yeterli olacaktır.Böyle bir hız artışını sağlamak için genellikle işlemcinizi upgrade etmeniz gerekirAyrıca böyle bir upgrade sizin mevcut anakartınızıda değiştirmenize sebep olabilir.Fakat overclock etmek ise çok daha ekonomik bir seçenektir.Böylelikle sizin gerekli olan performansı sağlamaktan uzak olan PC'nizi kaldırıp bir kenera koymak yerine hiç olmazsa bir süre daha kullanmanızı sağlayabilir.

Tabii ki overclock için ne yapacağınızı bilmeden bilgisayarın içine dalıpta jumper'ların yerini değiştirme işlemine başlayamazsınız.Ayrıca anakart ayarınızı BIOS üzerinden yapmanıza olanak tanıyan bir anakartınız bulunuyorsa bilgisayarınızın kasasını bile açmaya ihtiyaç duymayabilirsiniz.Bunun için ilk önce BIOS ayarlarına girin.BIOS ayarlarına bilgisayarınız ilk açıldığında delete tuşunu basılı tutarsanız rahatlıkla girebilirsiniz.BIOS ayarlarında işlemci hızını yükseltecek bir seçeneğe raslarsanız bu sayfalarda yer alan , jumper ayarı şemalarına bakmanıza gerek kalmaz. Ama bu şemalara bakmak işlemcinizin ve bellekleriniz nerede olduğu açısından faydalı olabilir. Ama genellikle karşılaşılan durum , anakart ayarının bilgisayar kasasının içerisinde bir yerde saklanmış olmasıdır.

Sizin için gerekli olan jumper'ları bulmak zor olabilir ama bu sadece anakartın üzerinde yer alan jumperların yerini buluncaya kadardır.Anakart kullanın kılavuzundan hangi jumperlara ihtiyacınız olduğunu öğrenin.Elinizdeki klavuzu kaybettiyseniz yinede sorun yapmayın İnternetten bu bilgileri teymin edebilirsiniz tek yapmanız gereken anakart ismini bilin ve o üretici firmanın web sitesini ziyaret edin.Bellek Yuvaları - Bellek Sürekliliği overclock işleminin anahtar bileşenleridir. Özellikle 66MHz hızının üzerine çıktığınız zaman.Eğer anakartınızı 100MHz hızına yükseltmek istiyorsanız belleklerinizi de PC100 hızına yükseltmek zorunda olduğunuzu göreceksiniz.Eğer sistem veri yolu hızını 66MHz' in üzerine yükseltmeyi düşünmüyorsanız bu konuyu dert etmeye gerek yok.

Anakartlar değişik hızlarda ve yapılarda işlemcileri çalıştırmak için tasarlanmıştır.Bunun ise bir kaç sebebi bulunur ; böyle olmasa üretim maliyetleri anakart üreticileri için oldukça yüksek olur , PC'lerin upgrade edilmesi zorlaşır ve en önemlisi bazı tekellerin oluşmasına sebebiyet verir.TÜm bu saydığımız sebepler bilgisayarımızın overclock edilmesini daha basit hale getirir.Bu basit overclock işlemini elinizdeki işlemciden daha hızlı bir işlemci ile değiştirilmesinde yapacağınız işlemlerden farksız kılar.Hemde elinizdeki işlemciyi yerinden çıkarmadan.

Bu işlemin basit olmasının başlıca sebeplerinden birisi işlemci hızının , anakartın hızı ve çarpan katsayılarının birer kombinasyonu olarak tanımlanmış olmasıdır.Bu bahsettiğimiz konular bazıları için çok teknik konular olabilir fakat bu teknik bilgileri daha detaylı bir şekilde anlatılacaktır.Anakartınızın kendine has bir saat hızı bulunur.Bu hız bilgisayarınızdaki tüm parçaların , buna işlemcide dahil anakartınızın değişik alanları bu hızın paydaları halinde çalışır.Halen ülkemizde kullanılmakta olan çoğu bilgisayarın daha doğrusu bu bilgisayarlardaki anakartların sistem veri yolu hızı 66MHz 'dir .Yeni çıkan anakartlarda ise bu 100MHz 'dir.Burada vurgulanması gereken nokta PCI veriyolu hızının anasistem hızının bir kesiri olmasıdır.66MHz anakartlarda bu sistemin yarısı , 100MHz anakartlarda ise üçte biri oranındadır. Bu durumda anakartın sistem veri yolu hızını arttırmak sadece işlemciyi hızlandırmaz ayrıca tüm sistemin daha hızlı çalışmasını sağlar.Bilmeniz gereken bir diğer nokta ise işlemcinizin çarpan ayarıdır.Bu ayarlar anakartın veri yolu hızı ile çarpıldığında işlemcinizin çalıştığı değeri gösterir.Buradaki önemli nokta ise işlemcinin kendi hızının olmadığı , sadece anakart veriyolu hızının bir fonsiyonu olduğudur.Bu da bilgisayar satın alırken anakart seçiminin ne kadar önemli olduğunu gösterir.Veriyolu hızı , Front Side Bus veya FSB olarak anılan anakart hızı ve çarpanlar bağımsız olarak değişir.Bu hızları değiştirmenin iki yolu vardır.Anakartınız ise bu iki yoldan birini destekler. Ya BIOS ayarları ile yada daha genel olan jumper ayarları ile .Bu ayarları değiştirmeye değinmeden önce bilinmesi gereken ise mevcut sisteminizdeki ayarlar ve bu ayarları değiştirme seçenekleriniz.

Aşağıdaki tabloda çarpan ve veriyolu hızı ile ilgili seçenekleri bulacaksınız .Bu tablo herkezin yararlanacağı bir tablo olduğu için öncelikli görevimiz bu tablodan mevcut sisteminizin tabloda hangi noktaya denk düştüğünü tespit etmek olmalı.Size ipucu vermsi açısından ülkemizde kullanılan genel sistemler üzerine bir tablo hazırlandı.Unutmayın ki çoğu anakart 66MHz veriyolu hızında çalışır. Diyelimki 166MHz hızında bir işlemciniz var .Veriyolu hızında 66MHz. Buradan işlemcinizin çarpanının 1/2 olduğu sonucunu çıkarabilirsiniz. (Fakat bu ayarları anakartınızın kullanım kılavuzundan onaylamanız gerekmekte.166MHz hıza ulaşmanın bir çok yolu olduğunu unutmayın.)Anakartınızın jumper ayarları ile kullanım kılavuzunu karşılaştırarak verileri doğrulayabilirsiniz.

Hangi hıza kadar overclock yapabilirsiniz? Bilgisayarınızı hangi hıza overclock edebileceğinizi kestirmeniz için size bir tablo hazırladık. Sol satırda veri yolu hızı yer alan toblonun en üst satırında ise çarpan katsayılarını bulacaksınız. Koyu ile işaretlenmiş olan değerler ise yaygın bir şekilde kullanılan ayarları gösterir.

133	133	199	266	333	399	466	532	599	665
112	112	168	224	280	336	392	448	504	560
103	103	155	206	258	309	361	412	464	515
100	100	150	200	250	300	350	400	450	500
90	90	135	180	225	270	315	360	405	450
83	83	125	166	208	250	291	332	374	415
75	75	112	150	188	225	263	300	338	375
66	66	100	133	166	200	233	266	300	333
60	60	90	120	150	180	210	240	270	300

Her ne kadar iş overclock yapmaya geldiğinde anakartın kullanım kılavuzu önemli faktör olsada bunu çok büyültmeyin.Bu verilere ulaşmanızı sağlayacak iki kaynak var.Birincisi , Word Wide Web ya da yaygım değişle internet.Eğer şanslı iseniz anakartınızın üzerinde jumper ayarı tablosu yer alıyor.Bu toblolara dikkatlice bakmanız gerekmektedir.Bu biraz uzmanlık işidir fakat yukarıdaki tabloda yer alan 2.5 x , 3x veya 60 ve 66MHz gibi rakamları ararsanız işiniz kolaylaşmış olur. Bulacağınız rakamlar yukarıdaki tablonun bir alt kümesinden oluşacaktır. Ama endişelenmeyin bu rakamlar sadece anakartınızın sınırını belirtir. Web'e göz atmak : Ne çeşit overclocking denemesine girerseniz anakart üreticilerinin web sitelerini ziyaret ederek burdaki anakart şemaları size yardımcı olacaktır. Böylece jumper ayarları konusunda bilgi edinmiş olacaktır.İşte overclocking ile ilgili bilmeniz gereken ön bilgi bu kadar .Şimdiye kadar okuduklarınız size gereken tüm bilgiyi sağladı.Fakat icraata geçmeden önce karşılaştırmanız gereken bazı durumlarda mevcut.Fakat bu bilgiler sizin daha hızlı bir bilgisayara kovuşmanıza yardımcı olacak. Overclocking işlemi hiçte zor değil fakat doğru prosedürleri uygulamadığınız zaman başınız oldukça ağırabilir.Hatırlatmakta fayda var. Overclocking bilgisayarın hızını arttırma sanatıdır.Orjinal ayarları değiştirerek daha hızlı bir bilgisayara sahip olabilirsiniz.Bu işlem ile çok anormal bir hız artışına sahip olabilirsiniz ama genellikle elde edeceğiniz hız standart hızın %10 fazlasıdır.Bilmeniz gereken diğer bir olgu da elinizdeki anakarta overclock yapamayabileceğiniz durumlarıda olduğu. Bu tamamen anakartın özellikleri ile sınırlı. Üreticinizin önerdiği CPU hızı önemli bir faktör olsada anakartınız eb üst seviye işlemci için ayarlanmışsa, sizin oyun alanınızın kısıtlandığıda bir gerçek.Eğer anakartınızın sizin upgrade yapmanıza olanak tanımıyorsa bu anakartı upgrade ederek , overclock işlemini tekrar düşünebilirsiniz.Overclocking ile işlemcinizin ömrünüde kısalttığınızı bir kenara not alırsanız sizin için faydalı olabilir.Bu tıpkı otomobillerin motorlarına yapılan modifikasyondan sonraki hızlı aşınmayala aynıdır.Hatta bu işlem ile işlemcinizi kullanılmaz hale bile getirebilirsiniz.Onun için overclock sürecini başlatmadan önce tüm bu riskleri göz önüne almanız gerekmektedir. Genellikle karşılaşılan sorun işlemcinizin yeni ayarlarda çalışmasını reddetmesidir.Böyle bir durumda anakartınızı, üreticinin tavsiye ettiği ayarlara getirerek sorunan kurtulabilirsiniz.

Overclocking bilimden ziyade bir sanattır.Bunun için adım adım bu işlemin anlatılması imkansız. Söylenebile cek tek şey ise bilgisayarınızı hızlandırmak için önünüzde iki yöntem olduğu. Aklınızda belirli bir hız varsa bilgisayarınızı bu hızda çalıştırmak için gerekli ayarları yapabilirsiniz. Daha açık görüşlüyseniz bilgisayarınızın hızını işlemciniz çalışmayacak duruma gelinceye kadar yavaş yavaş arttırabilirsiniz.Her iki yönteminde kendine göre avantajları vardır. Birinci yöntem size yaptığınız işe değecek sonuçlar verebilir ama overclocking konusunda da biraz uzmanlık gerektirir.İkincisinde ise nereye vardığınızı kestirmek biraz güç olabilir.Sanırım hangi işlemi seçtiğinize karar verdiniz. Şimdiye kadar gördüklerinizle bilgisayarın anahtar bileşenlerini tanıyorsunuz.Sistem veri yolu hızı ve çarpan jumper'ların nerede olduğunu biliyorsunuz. Artık bilgisayar kasasını açmaya hazırız.Hazırmısınız..?

Windows'u ve bilgisayarınızı kapatınız.bilgisayarın fişini pirizden çıkartın ve kasayı açın.Eğer anti statik bilekliğiniz varsa onu takın.Yoksa bir güç kaynağına bir tornavida ile güç kaynağına bir kaç dakika dokunun.Bu makinadaki statik elektriği boşaltacaktır.Bilgisayardaki zarar verecek tek bir şey varsa o da statik elektriktir.Eğer anakartınızın sistem veri yolu hızını arttıracaksanız bunu veri yolu jumper'larının ayarını değiştirerek yapacaksınız.Eğer bunu yapamayacaksanız doğrudan işlemci çarpanı jumper'larına yönelin.ONlardaki yeni düzenlemeleri yapın. Jumper'ların yerini değiştirirken bir kargaburun kullanırsanız işiniz basitleşir..Buradaki ayarları yaparken anakart kullanım kılavuzundaki özelliklere uygun olarak yaptığınıza emin olun.Son olarak yeteri kadar işlemci soğutmasına sahip olup olmadığınızı kontrol edin.Ayarlar tamam , uçuş zamanı Eğer jumper ayarlarınızı doğru yaptığınıza eminseniz bilgisayarınızı tekrar başlatınız. Kontrol edeceğiniz ilk şey ise Power On Self Test - POST adı verilen bilgisayara elektrik gelip gelmediğini kontrol eden mekanızmanın çalışıp çalışmadığıdır.Eğer bilgisayarınız açılışıyorsa tekrar geriye dönüp yaptıklarınızı kontrol edin.Ya da başka bir overclock yöntemi kullanın. Örneğin anakart sistem veri yolu hızını değiştirdiyseniz işlemci çarpanını değiştirin ve bilgisayarınızı yeniden başlatın.Eğer başarılıysanız BIOS'unuz işlemcinizi yeni hızıyla tanıyacaktır.Şimdi Windows'u çalıştırmayı deneyin.Eğer Windows çalışmıyorsa bilgisayarınızı DOS altında çalıştırın ve ne kadar uzun süre çalıştığını kontrol edin.Büyük ihtimalle bilgisayarınızı çok fazla miktarda overclock ettiniz.Windows'u çalıştırmak istiyorsanız durağan bir bilgisayar elde etmek için ayarlarınızdan hızını biraz düşürün ve tekrar deneyin.Daha sonra Windows'a normal bir şekilde girebiliyorsanız da hemen sevinmeyin.Bilgisayarınızın durağan bir şekilde kontrol etmeniz gerekmektedir.Onu kendi halinde yarım saat bırakın , hiç bir sorun yoksa overclock işleminiz başarılı olmuş demektir.Ama hemen havalara uçmayın.İşlemcinizin aşırı derecede ısınmadığındanda emin olun.Parmağınızı işlemcinin üzerinde bir kaç saniye tutmaya çalışın. Tutamıyorsanız aşırı ısınma sorunu var demektir.Ama herşey yolundaysa bilgisayarınızı biraz daha hızlandırmak için denemeler yapabilir veya beş para vermeden elde ettiğiniz performans artışını kutlayabilirsiniz.Overclock işlemini başardınız. Fakat bilgisyarınızı overclock ettikten sonra bilgisayarınız normalden fazla sorun yaratıyorsa öncelikle nereye bakmanız gerektiğini bilmiyorsunuz.Ama ilk yarım saati sorunsuz atlatırsanız ileride pek bir sorun yaşayabileceğinizi söylüyebiliriz.

Firma

Web Sitesi

ABIT

Amptron International

ASUS

BioStar

Chaintech

Fİrst International Computer Inc.

Giga-Byte Technology Co. Ltd.

Micro Star International

MİTAC International

PC Ware

Pine Technology Ltd.

Soyo

Supermicro

Takram Technology

www.abit-usa.com

www.amptron.com

www.asus.com

www.bioteq.com

www.chaintech.com.tw

www.fica.com

www.giga-byte.com

www.msi.com.tw

www.achme.com

www.pcware.com

www.pinegroup.com

www.soyo.nl

www.supermicro.com

www.tekram.com

ÖNEMLİ AÇIKLAMA : Bu sayfadaki bilgiler PC Net Dergisinin Mart/2000 tarihinde piyasaya çıkan dergiden alınmıştır.Buradaki bilgileri uygulayıpta aksi taktirde bilgisayarınıza bir zarar gelirse bundan ne ben nede PC Net Dergisi sorumlu değildir.